صدای تو شادی من
خدمات گفتاردرمانی در اصفهان
زبان نظامی از نشانه‌ها و قواعد است که انسان از آن برای انتقال معنا، بیان افکار و نیازها و برقراری ارتباط استفاده می‌کند. مشکلات زبان ممکن است بر درک پیام دیگران، بیان منظور یا استفاده از زبان در موقعیت‌های اجتماعی اثر بگذارند.
خدمات گفتاردرمانی زبان توسط نرجس چلمقانی شامل ارزیابی مهارت‌های زبان و ارتباط و توانبخشی متناسب با نیازهای فرد است؛ از جمله بررسی تأخیر زبانی رشدی و مشکلات زبانی مرتبط با شرایطی مانند اتیسم، کم‌شنوایی و کم‌توانی ذهنی.
شناخت زبان
زبان نظامی پیچیده و قاعده‌مند از نشانه‌ها و نمادهاست که برای انتقال معنا، افکار، احساسات و نیازها به کار می‌رود. انسان از زبان برای درک پیام دیگران و ساختن پیام خود استفاده می‌کند.
گفتار بیشتر به جنبه‌ی حرکتی تولید صداها و واژه‌ها مربوط است؛ درحالی‌که زبان نظامی است که پیام بر اساس آن شکل می‌گیرد. بنابراین، ارزیابی گفتار و ارزیابی زبان به هم مرتبط‌اند، اما یکسان نیستند.
اجزای زبان
در چارچوب توصیف زبان، می‌توان به شکل، محتوا و کاربرد آن توجه کرد. این مؤلفه‌ها جنبه‌های متفاوتی از ساخت پیام، انتقال معنا و استفاده از زبان در موقعیت‌های ارتباطی را توضیح می‌دهند.
Form
شکل زبان به ساختارها و قواعدی مربوط است که برای ساخت واژه‌ها و جمله‌ها به کار می‌روند.
Phonology
قواعد مربوط به الگوهای صوتی زبان و چگونگی ترکیب صداها برای ساخت هجاها و واژه‌ها.
Morphology
قواعد ساخت واژه‌ها با استفاده از ریشه، پیشوند، پسوند و دیگر اجزای واژه‌ساز.
Syntax
قواعد ترکیب واژه‌ها برای ساخت جمله‌هایی با ساختار و معنای مشخص.
Content
محتوای زبان به معنا مربوط است؛ از جمله معنای واژه‌ها، عبارت‌ها و ارتباط معنایی میان آن‌ها.
Semantics
درک معنای واژه‌ها و عبارت‌ها، ارتباط میان مفاهیم، واژگان و دسته‌بندی معنایی.
Use
کاربرد زبان به چگونگی استفاده از زبان در تعاملات اجتماعی، با توجه به موقعیت و بافت ارتباطی گفته می‌شود.
Pragmatics
مهارت‌هایی مانند رعایت نوبت در مکالمه، حفظ موضوع گفتگو، استفاده از لحن متناسب با مخاطب و درک کنایه‌ها.
درک و بیان
در ارزیابی زبان، توانایی درک پیام و توانایی بیان آن هر دو اهمیت دارند. این مهارت‌ها با یکدیگر مرتبط‌اند، اما ممکن است سطح عملکرد فرد در آن‌ها متفاوت باشد.
Receptive Language
زبان دریافتی به توانایی درک و پردازش زبان شنیده‌شده یا خوانده‌شده گفته می‌شود.
Expressive Language
زبان بیانی به توانایی شکل دادن به پیام و انتقال آن از طریق گفتار، نوشتار یا روش‌های ارتباطی دیگر مربوط است.
خدمات گفتاردرمانی
نوع ارزیابی و برنامه‌ی توانبخشی بر اساس مهارت‌های زبانی، شرایط فرد و نیازهای ارتباطی او مشخص می‌شود.
ارزیابی و توانبخشی کودکانی که مهارت‌های درک و بیان زبان را متناسب با سن خود به دست نیاورده‌اند. برنامه‌ی مداخله بر اساس وضعیت زبانی و نیازهای ارتباطی کودک تنظیم می‌شود.
بررسی مهارت‌های درک و بیان زبان و ارتباط در کودکان دارای اختلال طیف اتیسم، با توجه به توانایی‌ها، نیازهای ارتباطی و شرایط فردی هر کودک.
ارزیابی مهارت‌های درک و بیان زبان در کودکان دارای کم‌شنوایی و بررسی نیازهای زبانی و ارتباطی آن‌ها با توجه به شرایط شنوایی و روند دریافت خدمات تخصصی.
ارزیابی و توانبخشی مهارت‌های زبانی و ارتباطی متناسب با توانایی‌ها، نیازها و شرایط فردی کودکان و افراد دارای کم‌توانی ذهنی.
آشنایی با مشکلات زبان
مشکلات زبانی می‌توانند علت‌ها و شکل‌های متفاوتی داشته باشند. تشخیص نوع مشکل نیازمند بررسی سابقه، شرایط فرد و مهارت‌های زبانی اوست.
Developmental Language Disorder (DLD)
اختلال زبان رشدی به دشواری‌های پایدار در یادگیری و استفاده از زبان گفته می‌شود که می‌توانند بر درک، بیان یا بخش‌های مختلف زبان اثر بگذارند.
Aphasia
آفازی نوعی اختلال اکتسابی زبان است که در پی آسیب به بخش‌های مرتبط با زبان در مغز، برای مثال پس از سکته‌ی مغزی یا ضربه‌ی مغزی، ممکن است ایجاد شود.
Social Communication Difficulties
این مشکلات به دشواری در استفاده از زبان برای تعامل اجتماعی مربوط می‌شوند؛ برای مثال، رعایت نوبت در گفتگو، متناسب کردن پیام با موقعیت یا درک منظور غیرمستقیم.
از بررسی تا برنامه‌ریزی
ارزیابی گفتار و زبان با توجه به سن، سابقه و شرایط فرد انجام می‌شود. متخصص با بررسی جنبه‌های مرتبط زبان، زمینه‌های نیازمند حمایت را مشخص می‌کند.
بررسی توانایی فرد در فهم واژه‌ها، جمله‌ها، پرسش‌ها، دستورها و پیام‌های زبانی متناسب با سن و شرایط او.
بررسی چگونگی استفاده از واژه‌ها، ساخت جمله، انتقال منظور و بیان نیازها و افکار.
بررسی مؤلفه‌هایی مانند واج‌شناسی، صرف، نحو و معناشناسی با توجه به نوع نگرانی و مهارت‌های زبانی فرد.
بررسی استفاده از زبان در مکالمه، رعایت نوبت، حفظ موضوع گفتگو و متناسب کردن پیام با موقعیت ارتباطی.
ارزیابی زبان به معنای بررسی همه‌ی مؤلفه‌ها با یک روش ثابت برای تمام افراد نیست. انتخاب بخش‌های ارزیابی به نگرانی اولیه، شرایط فرد و پرسش‌هایی بستگی دارد که لازم است پاسخ داده شوند.
زبان در درک صحبت‌های دیگران، بیان نیازها و افکار و مشارکت در موقعیت‌های مختلف نقش دارد. شناخت نقاط قوت و زمینه‌های دشواری می‌تواند به تعیین اهداف متناسب برای توانبخشی کمک کند. برنامه‌ی مداخله باید بر اساس ارزیابی و نیازهای واقعی فرد طراحی شود.
پاسخ به پرسش‌های رایج
گفتار بیشتر به تولید حرکتی صداها و واژه‌ها مربوط است؛ اما زبان نظامی از قواعد و نشانه‌هاست که برای شکل دادن و انتقال معنا به کار می‌رود. ممکن است فرد در تولید گفتار یا در درک، بیان یا کاربرد زبان دشواری داشته باشد و تشخیص این تفاوت به ارزیابی تخصصی نیاز دارد.
تأخیر زبانی زمانی مطرح می‌شود که مهارت‌های درک یا بیان زبان متناسب با سطح مورد انتظار برای سن فرد رشد نکرده باشند. ارزیابی گفتار و زبان به بررسی توانایی‌ها و نیازهای ارتباطی کمک می‌کند.
زبان دریافتی به درک زبان شنیده‌شده یا خوانده‌شده مربوط است؛ زبان بیانی به توانایی شکل دادن به پیام و انتقال آن گفته می‌شود. این دو حوزه به هم مرتبط‌اند، اما ممکن است توانایی فرد در آن‌ها یکسان نباشد.
خیر. مشکلات زبان می‌توانند در سنین مختلف دیده شوند. برخی مشکلات در دوران رشد آشکار می‌شوند و برخی دیگر، مانند آفازی، ممکن است پس از آسیب مغزی ایجاد شوند. نوع ارزیابی و توانبخشی به علت و شرایط فرد بستگی دارد.
بله، ارزیابی و مداخله‌ی گفتاردرمانی می‌تواند با توجه به نیازهای زبانی و ارتباطی کودک دارای اختلال طیف اتیسم انجام شود. اهداف برنامه برای هر کودک و بر اساس توانایی‌ها و نیازهای او تعیین می‌شوند.
اگر درباره‌ی درک صحبت‌ها، استفاده از واژه‌ها و جمله‌ها، بیان نیازها یا مهارت‌های ارتباطی فرد نگرانی دارید، ارزیابی گفتار و زبان می‌تواند به روشن شدن وضعیت و نیازهای او کمک کند. در صورت بروز ناگهانی اختلال زبان، به‌ویژه همراه با نشانه‌های احتمالی سکته، باید فوراً از خدمات اورژانسی کمک بگیرید.
برای آشنایی با خدمات مرتبط با گفتار، یادگیری و بلع می‌توانید صفحات دیگر خدمات سخن آوا را نیز مطالعه کنید.
اگر درباره‌ی درک زبان، بیان نیازها و افکار یا مهارت‌های ارتباطی خود یا فرزندتان نگرانی دارید، برای بررسی شرایط و دریافت راهنمایی درباره‌ی مراحل ارزیابی اقدام کنید.
تماس با نرجس چلمقانیاین صفحه برای آگاهی‌رسانی است و جایگزین ارزیابی یا تشخیص تخصصی نیست.